Có nên thiết kế nhà vệ sinh dưới chân cầu thang?
Trong những ngôi nhà phố hoặc nhà có diện tích vừa và nhỏ, khoảng trống dưới gầm cầu thang thường được tận dụng để tăng công năng sử dụng. Một trong những giải pháp phổ biến nhất là thiết kế nhà vệ sinh dưới chân cầu thang nhằm tiết kiệm diện tích và tối ưu không gian.
Ưu và nhược điểm khi xây nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang
Ưu điểm
Tận dụng tối đa diện tích sử dụng
Khoảng trống dưới cầu thang thường là “góc chết” khá khó khai thác và ít được sử dụng. Nếu bạn để trống sẽ gây lãng phí diện tích. Việc đặt nhà vệ sinh ở đây sẽ biến một khu vực ít giá trị sử dụng thành nơi phục vụ sinh hoạt hằng ngày, giúp tận dụng tối đa không gian, đặc biệt là trong các căn nhà phố hoặc nhà có diện tích nhỏ.
Thuận tiện trong quá trình sử dụng
Nhà vệ sinh ngay dưới chân cầu thang thường nằm tại tầng một nên rất thuận tiện cho những vị khách đến chơi hoặc các thành viên sử dụng khi sinh hoạt ở khu vực phòng khách, phòng bếp thay vì phải di chuyển lên tầng trên.
Giúp nhà gọn gàng và tạo điểm nhấn thẩm mỹ
Nếu được bố trí khéo léo, nhà vệ sinh ở dưới gầm cầu thang có thể sẽ trở thành điểm nhấn độc đáo thay vì là khoảng trống thiếu bắt mắt. Hiện nay có rất nhiều mẫu nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang được thiết kế tinh tế, gần như "ẩn mình" phía sau cánh cửa đồng màu với tường hoặc hệ tủ trang trí. Nhờ vậy, không gian vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ mà không tạo cảm giác chật chội.

Tiết kiệm chi phí xây dựng
Xây dựng nhà vệ sinh ở chân cầu thang sẽ giúp giảm chi phí vật liệu và thi công do tận dụng cấu trúc sẵn có. Bạn sẽ không cần mở rộng diện tích xây dựng để bố trí thêm một phòng vệ sinh riêng. Điều này giúp tiết kiệm vật liệu, nhân công cũng như giảm chi phí hoàn thiện tổng thể của ngôi nhà.
Nhược điểm
Diện tích sử dụng hạn chế
Khuyết điểm dễ thấy nhất của nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang là bị giới hạn về chiều cao và diện tích. Một số vị trí có độ dốc lớn khiến việc bố trí lavabo, bồn cầu hoặc khu vực rửa tay gặp nhiều khó khăn. Nếu không tính toán kỹ từ đầu, không gian sẽ trở nên bí bách và bất tiện khi sử dụng.
Khó bố trí đầy đủ thiết bị
Do diện tích nhỏ nên không phải lúc nào bạn cũng có thể lắp đặt đầy đủ lavabo, tủ chứa đồ hay bồn tắm, vòi sen. Vì vậy, kiểu nhà vệ sinh này chỉ phù hợp làm nhà vệ sinh phụ hoặc WC dành cho khách thay vì phòng tắm chính của gia đình.
Ánh sáng tự nhiên bị hạn chế
Do vị trí nằm ở trong góc dưới gầm cầu thang nên nhà vệ sinh ở khu vực này thường khó “đón” ánh sáng tự nhiên hơn nên không gian nhìn có vẻ bí bách và không được thông thoáng.
Thi công hệ thống kỹ thuật phức tạp hơn
Nếu thiết kế nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang, bạn có thể sẽ gặp khó khăn trong việc lắp đặt hệ thống cấp thoát nước và thông gió. Những yếu tố này cần được thiết kế cẩn thận để tránh tình trạng mùi hôi, thấm nước hoặc khó bảo trì sau này. Nếu thi công không đúng kỹ thuật, việc sửa chữa sẽ rất khó khăn do khu vực này nằm sát kết cấu cầu thang.
Ảnh hưởng đến phong thủy nhà ở
Theo quan niệm phong thủy, nhà vệ sinh là nơi chứa nhiều uế khí. Nếu bố trí không phù hợp, chẳng hạn đặt ngay dưới cầu thang dẫn lên khu vực phòng thờ hoặc tại vị trí trung tâm của ngôi nhà, nhiều người cho rằng có thể tác động đến dòng lưu thông năng lượng trong không gian sống, thậm chí là ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của gia chủ.
Vì vậy, bên cạnh yếu tố công năng, bạn cũng nên cân nhắc thêm các nguyên tắc phong thủy để tạo sự an tâm khi sử dụng lâu dài. Và làm sao để hóa giải yếu tố phong thủy này thì HITA đã có lời giải đáp ở những phần dưới nhé!
Có nên làm nhà vệ sinh dưới chân cầu thang?
Câu trả lời là có, nếu diện tích nhà hạn chế và việc bố trí được tính toán kỹ càng ngay từ giai đoạn thiết kế. Bạn cần đảm bảo khu vực dưới cầu thang đáp ứng đủ diện tích, chiều cao tối thiểu và có thể thiết kế hệ thống cấp - thoát nước và thông gió hợp lý. Kích thước nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang sẽ có chiều cao tối thiểu thoải mái cho người cao nhất trong gia đình có thể đứng thẳng khoảng 170 – 190cm. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể lắp đặt cửa xoay ra ngoài để tận dụng không gian bên trong phòng tắm.
Như vậy, đối với nhà phố, nhà ống hoặc các công trình có mặt tiền nhỏ, việc tận dụng gầm cầu thang để thiết kế WC giúp tối ưu diện tích rất hiệu quả. Không gian sinh hoạt chính vẫn rộng rãi, thuận tiện trong khi ngôi nhà vẫn đầy đủ các khu vực chức năng cần thiết.
Tuy nhiên, nếu khoảng trống dưới cầu thang quá thấp hoặc quá hẹp, không đảm bảo yếu tố kỹ thuật và phong thủy, bạn không nên cố gắng bố trí nhà vệ sinh ở khu vực này vì sẽ gây bất tiện và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Để đưa ra quyết định phù hợp nhất, bạn nên trao đổi với kiến trúc sư ngay từ đầu. Một phương án bố trí hợp lý sẽ giúp vừa tận dụng được diện tích, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, công năng và hạn chế các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng.
Tham khảo bản vẽ nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang
Bản vẽ là bước quan trọng giúp xác định kích thước, vị trí thiết bị và hướng di chuyển trong không gian nhỏ dưới cầu thang. Dưới đây là một số bản vẽ nhà vệ sinh dưới chân cầu thang dành cho các nhà thầu, các kiến trúc sư hoặc gia chủ tham khảo. Các bản vẽ này được sưu tầm từ những nguồn nước ngoài từ các chuyên gia hàng đầu trong kiến trúc, mang đến cho bạn nhiều giải pháp sáng tạo và tối ưu không gian.
Thông thường, cửa nhà vệ sinh sẽ được thiết kế mở ra ngoài để tiết kiệm diện tích bên trong WC và ra vào thuận tiện. Lavabo ở khu rửa mặt thường đặt ở khu vực có chiều cao đủ lớn nhằm đảm bảo khoảng không phía trên đầu khi đứng sử dụng.

Để tối ưu không gian, bạn có thể dùng lavabo, bồn cầu treo tường hoặc có kích thước nhỏ gọn. Nếu cần bổ sung không gian lưu trữ, bạn có thể lắp thêm gương tích hợp tủ hoặc kệ treo tường thay vì sử dụng tủ đặt sàn.
Nguyên tắc thiết kế nhà vệ sinh dưới chân cầu thang
Đảm bảo phong thủy
Phong thủy là yếu tố được nhiều gia đình quan tâm khi thiết kế nhà vệ sinh dưới chân cầu thang. Theo quan niệm phương Đông, khi xây dựng nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang thì nên xây theo hướng Bắc. Nếu cầu thang gần bếp thì không nên xây nhà vệ sinh bởi nhà vệ sinh mang tính thủy, nhà bếp mang tính hỏa sẽ gây xung khắc, không tốt cho khí vận ngôi nhà. Ngoài ra, bạn cũng nên tránh bố trí nhà vệ sinh ngay dưới khu vực phòng thờ hoặc tại vị trí trung tâm của ngôi nhà.
Đảm bảo diện tích tối thiểu
Diện tích tuy nhỏ nhưng vẫn phải đủ để người trưởng thành có thể sử dụng, di chuyển và thao tác thoải mái. Kích thước tối thiểu để xây nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang là 2,5m2 – 3m2. Chiều cao từ mặt sàn tối thiểu là 2m. Diện tích sàn tối thiểu từ 1,5m2 đến 2m2 để có thể bố trí các thiết bị cơ bản như bồn cầu, lavabo.